Ouderen betrekken bij beleid. Hoe doe je dat?

Een van de doelgroepen waar beleidsmakers binnen een gemeente graag mee in contact komen, zijn ouderen. Bij beleid over bijvoorbeeld vervoer, veiligheid of de inrichting van de wijk is hun input van groot belang. Ouderen betrekken bij beleid lukt het best als je rekening houdt met hun dagindeling, hun bereikbaarheid en begrijpelijke taal. Een burgerpanel kan daarbij helpen, naast het gesprek.

Wie meningen van inwoners wil peilen of interactieve beleidsvorming wil inzetten, zoekt naar vormen om met deze doelgroep in contact te komen. Elke groep inwoners, of het nu om jongeren, gezinnen of ouderen gaat, heeft andere ervaringen en expertise die van waarde kunnen zijn voor de besluitvorming of de uitvoering van beleid.

Gaat het bijvoorbeeld om het openbaar vervoer, veiligheid, de toegankelijkheid van de gemeente voor mensen met een beperking of de indeling van de openbare ruimte, dan is de input van ouderen erg waardevol. Zij wonen vaak al decennia in de gemeente, hebben hun omgeving zien veranderen en zijn door hun ervaring experts geworden. Wie interactieve beleidsvorming inzet op deze onderwerpen, kan dus niet zonder ouderen.

Toch kan het een opgave zijn om senioren te bereiken. De manieren waarop gemeenten deze doelgroep proberen te bereiken, zijn niet altijd even effectief. Daardoor kunnen mensen en hun waardevolle meningen buiten de boot vallen.

Waarom de benadering van veel gemeenten niet goed werkt

Daar zijn meerdere, vaak logische, redenen voor. Zo worden er inspraakavonden georganiseerd op het gemeentehuis. Het tijdstip en de locatie vormen dan een obstakel: sommige ouderen gaan liever niet meer de deur uit als het donker is, of zijn niet goed genoeg ter been om naar het gemeentehuis te komen.

Daar komt bij dat niet elke ambtenaar beseft dat elke doelgroep op een andere manier benaderd moet worden als het gaat om ambtelijke taal. Wetsvoorstellen, besluiten en beleidsstukken kunnen verpakt zijn in ondoorgrondelijke zinnen, waar de ene na de andere inwoner bij afhaakt. Wie echt wil samenwerken met inwoners om tot interactieve beleidsvorming te komen, moet zich daarop aanpassen.

Ouderen betrekken, dit werkt wel

Let op de taal

Bij het betrekken van ouderen maakt de gebruikte taal veel verschil. Ouderen zijn een leeftijdsgroep, geen opleidingsniveau. De een werkt zich makkelijk door een vraagstuk van de gemeente heen, de ander haakt na één alinea af. Begrijpelijke taal is een uitdaging en tegelijk noodzaak. Onderschat de kracht van taal dus niet als het gaat om ouderen betrekken bij beleid.

Benader ze via de smartphone

Burgerparticipatie maak je ook toegankelijk via de smartphone. Je denkt er misschien niet snel aan bij ouderen, maar veel ouderen gebruiken er een. Toestellen hebben bovendien instellingen die ze toegankelijker maken, zoals een groter lettertype. Lees ook wat een participatie app kan betekenen.

Combineer een peiling met een gesprek of een inloop, bijvoorbeeld overdag en dicht bij huis.

Ouderen betrekken met Gemeentepeiler

Met Gemeentepeiler zet je peilingen uit over onderwerpen die ook ouderen aangaan. Een link of QR-code opent de vragen in de browser, zonder installatie, ook op de telefoon. De AI-review kijkt je vragenlijst na, onder meer op toon en niveau, en stelt verbeteringen voor.

In de uitslag zie je per antwoord de verdeling naar leeftijd. Zo zie je of ouderen ook echt hebben meegedaan. Na een peiling kunnen deelnemers zich aanmelden voor volgende peilingen. Bij een nieuwe openbare peiling krijgen ze dan automatisch een e-mail. Zo bouw je een eigen panel op.

Naast het betrekken van ouderen kun je Gemeentepeiler inzetten om te onderzoeken hoe de gemeentelijke dienstverlening of buurttevredenheid wordt ervaren, of om jeugdparticipatie te bevorderen. Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet, en ook voor omgevingswet participatie kun je het gebruiken. Plan een demo om te zien hoe het werkt.

Wil je meer lezen over burgerparticipatie? Lees dan ons artikel ‘Wat is burgerparticipatie’.