Jeugdparticipatie, hoe betrek je jongeren bij de gemeente?

Jeugdparticipatie

Jongeren vormen de toekomst van een gemeente en brengen energie in de maatschappij. Jeugdparticipatie zou bij elke gemeente hoog op de agenda moeten staan. Voor elke gemeente zou de kennis en ervaring van de plaatselijke jeugd een hoeksteen moeten zijn in de beleidsvorming en zou het goed zijn om vaker jongeren te betrekken bij onderzoek. Toch is dat niet altijd het geval, en dat is niet omdat gemeenten niet willen.

Een eigentijdse, vaak moderne en creatieve kijk op actuele vraagstukken. Opgegroeid met de hedendaagse technologie, onderdeel van een snel veranderende maatschappij. Onafhankelijk, uit diverse achtergronden en met eigen verhalen. De kennis, expertise en ervaring van jongeren zijn van onschatbare waarde bij talloze beleidsstukken voor gemeenten in Nederland.

Van zaken die direct van toepassing zijn op jongeren, zoals scholing, jeugdwerkloosheid en vrije tijd, tot vraagstukken die op een bepaalde manier ook tot de leefwereld van de Nederlandse jeugd gerekend kan worden, zij het dankzij hun kennis en ervaring of vanwege hun originele kijk op zaken. Verkeersveiligheid, milieuzaken, sociaal beleid: jongeren zijn vaak veel enthousiaster dan gemeenten denken om betrokken te worden bij het maken van beleid. Starten met jeugdparticipatie is de eerste stap.

jeugdparticipatieWie als beleidsmaker denkt in termen als e-democracy kan die digitale mogelijkheden niet benutten zonder de doelgroep die is opgegroeid tijdens de digitale revolutie erbij te halen. Een burgerpanel bestaande uit jongeren is de droom van veel gemeenten en een ultieme vorm van jeugdparticipatie .

Toch is de realiteit dat er in veel gemeenten een grote afstand is tussen de lokale overheid en de plaatselijke jeugd. Gemeenten willen wel, maar het lukt niet. Jongeren willen ook wel, maar raken om uiteenlopende redenen de interesse kwijt. Vanaf 2021 wordt omgevingswet participatie een must voor elke gemeente, het is dus zaak om tot actie over te gaan. Hoewel er verschillende manieren zijn om jongeren te betrekken in de beleidsvorming, zijn er drie veel voorkomende fouten die gemeenten maken als het gaat om het benaderen van de jeugd.

Hoe benader je jongeren?

De eerste fout die gemeenten maken zit hem meestal in de benadering. Als er één ding belangrijk is bij het benaderen van deze specifieke doelgroep, dan is het wel het feit dat ambtenaren zich dienen te verplaatsen in de jongeren. Maar ook het verplaatsen naar de jongeren is belangrijk bij de benadering.

Een oproep op sociale media waarbij jongeren worden uitgenodigd om mee te discussiëren op het gemeentehuis over plaatselijke thema’s is uiteraard vol goede bedoelingen. De waarheid leert echter dat zulke uitnodigingen een lage respons opleveren: gemeenten gaan er immers vanuit dat jongeren naar hen toekomen. Maar nee, de gemeente moet het initiatief nemen en zich proactief opstellen. In plaats van te wachten op jongeren, moeten ambtenaren actief de jeugd benaderen, bijvoorbeeld op pleintjes waar ze samenkomen. Laat bij voorkeur jongere gemeentemedewerkers het gesprek met ze aangaan, toon interesse, vraag naar hun kijk op zaken, kortom, verdiep je in deze doelgroep en probeer het fundament te leggen voor verdere samenwerking. Dat is de manier om succesvol aan de slag te gaan met jeugdparticipatie.

jeugdparticipatie inzichtIn grotere gemeenten kan zo’n benadering echter veel tijd en energie kosten. Een andere, snellere benadering waarmee je in korte tijd zo goed als alle jongeren in een gemeente kan bereiken, is via de Gemeentepeiler app. Jongeren zijn opgegroeid met technologie en anno 2019 hebben zo goed als alle jongeren een smartphone waar ze uitstekend mee kunnen omgaan en veel gebruik van maken. Dankzij deze gemeente app kan deze zorgvuldig geselecteerde groep jongeren peilingen op hun telefoon krijgen. Ze ontvangen een melding, hoeven niet naar aparte sites te gaan maar kunnen de peiling gelijk invullen en de gemeente krijgt op deze manier gelijk inzicht in hoe zij tegenover gemeentelijke kwesties staan. Een effectieve vorm van burgerparticipatie die uitstekend past bij deze doelgroep dus.

Welke vorm van jeugdparticipatie kies je?

Het tweede punt waarop gemeenten regelmatig in de fout gaan is de vorm. Met de vorm bedoelen we de inhoudelijke manier van benaderen: de thema’s, de lengte, de toon en het taalgebruik, de beeldkeuze – wie jongeren benadert moet er goed over nadenken hoe deze jongeren benaderd gaan worden.

Het is niet meer dan logisch dat er bepaalde thema’s zijn die weinig te maken hebben met jongeren in een gemeente. Het heeft ook weinig zin om hen te betrekken in deze thema’s. Daarnaast heeft het alleen zin om jongeren te betrekken in thema’s waarin hun mening ook daadwerkelijk een verschil zal maken. Dit ligt in grote mate aan de gewilligheid van een gemeente en komt ook terug in de derde veel voorkomende fout hieronder. Denk hier goed overna als je aan de slag gaat met jeugdparticipatie.

Kies dus een specifiek thema waar niet te veel voorkennis voor nodig is, en giet de peiling of het onderzoek vervolgens in een vorm die goed te behappen is voor de doelgroep in kwestie. Dat houdt in de praktijk in dat een vragenlijst niet te lang moet zijn (de nachtmerrie van iedere onderzoeker is dat iemand halverwege afhaakt en iets anders gaat doen), de toon moet luchtig maar niet lollig zijn, het taalgebruik moet zeker geen typische “ambtenarentaal” zijn zodat het begrijpelijk en leesbaar zijn en het gebruik van visuele elementen kan ondersteunend werken maar in overmaat kan het juist zorgen voor afleiding. Bij het vinden van de juiste vorm gaat het om de balans.

Jeugdparticipatie betekent het actief betrekken van kinderen en jongeren bij beslissingen over en vormgeving van de samenleving, gemeentelijk, provinciaal of landelijk beleid of welke instelling dan ook. Het impliceert het serieus nemen van kinderen en jongeren.
Wikipedia

De uitgangspunten bij jeugdparticipatie

Voor en tijdens dat jongeren benaderd worden moeten betrokken ambtenaren zichzelf een aantal reflectieve vragen stellen en hun onderzoek in kritisch daglicht plaatsen. Stel waardevolle vragen als:

  • Waarom wil je jongeren betrekken in het onderzoek?
  • Wat ga je doen met de mening?
  • Hoe houd je ze betrokken?

Deze vragen geven inzicht in de eigen handelswijze en de antwoorden erop kunnen uitstekend functioneren om jongeren enthousiast te maken. Als je echter moeite doet om jongeren te bereiken en ze vervolgens niet laat weten wat er met hun mening – en dus hun energie – gedaan is, bijvoorbeeld via een terugkoppeling, zal de betrokken doelgroep bij vervolgonderzoeken moeilijker te benaderen zijn. Jongeren zijn een serieuze gesprekspartner die op waarde geschat dienen te worden, en als je als gemeente laat zien dat je die waardevolle mening een rol heeft gespeeld in de totstandkoming van een besluit, van beleidsvorming of van de uitvoering van een bepaald plan zal dat een verantwoordelijkheidsgevoel geven aan de betrokkenen.

jeugdparticipatie appAls jongeren zien dat hun mening daadwerkelijk een verschil maakt, dat er daadwerkelijk naar hen geluisterd wordt en dat de gemeente helemaal niet zo ver van ze af staat als ze eerder wellicht dachten, zal dat een nog waardevollere uitkomst zijn dan welke mening dan ook. Dat is het moment dat jeugdparticipatie zijn vruchten af gaat werpen voor zowel de gemeente als de jeugdige respondenten. Gebruik de Gemeentepeiler app voor zulke terugkoppelingen, en je zal zien dat binnen afzienbare tijd een groep inwoners bereikt die voorheen als onbereikbaar gezien werden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *